Opslag en transport

NortH2 zet in op het produceren, transporteren en opslaan van grote hoeveelheden waterstof. Maar hoe vervoeren we waterstof van de plek van productie, in ons geval dus op de Noordzee, naar de plek van eindverbruik? Er zijn verschillende methodes om dat te doen. Wat het meest kostenefficiënt is, hangt af van de hoeveelheden waterstof, van de afstand en van specifieke opslagmogelijkheden (niet elk land heeft lege zoutcavernes binnen handbereik).

Bij kleine hoeveelheden waterstof is transport onder druk in cilinders een logische keuze. Vervoerd in gascilinders of in opleggers die bestaan uit hogedrukwaterstoftanks, de zogenoemde tubetrailers. Maar bij volumes zoals die van NortH2 schiet wegtransport tekort. Daar zijn stevige pijpleidingen noodzakelijk. Hier kunnen we gebruikmaken van de huidige landelijke pijpleidinginfrastructuur en opslagcapaciteiten.

Vandaag al operationeel

Op dit moment zijn er al verschillende waterstoftransportleidingen operationeel in Nederland. Air Products bijvoorbeeld, een onderneming in industriële gassen, beheert een waterstofnetwerk in de Rotterdamse Haven. Dat netwerk voorziet de lokale industrie van waterstof via zo’n 140 km pijpleiding. Een andere onderneming, Air Liquide, verbindt met haar waterstofnetwerk de Rotterdamse haven met Noord-Frankrijk en heeft daarnaast nog zo’n 1.000 km leidingen in het Duitse Ruhrgebied. Deze waterstofpijpleidingen hebben overigens een veel kleinere diameter dan de hogedruk aardgasleidingen in Nederland en Duitsland. In Zeeland verbindt een 12 km lange pijplijn de chemische bedrijven Dow Chemical en Yara. Voorheen stroomde daar aardgas door, maar sinds eind 2018 wordt deze ex-aardgasleiding succesvol gebruikt voor waterstof. Waarmee meteen wordt aangetoond dat de omschakeling van aardgas naar waterstofgas relatief snel en veilig is te regelen.

Lege cavernes

Naast het verbinden van aanbod- en afnemerslocaties is het van belang dat vraag en aanbod van waterstof ook in tijd worden verbonden, zodat de afnemers op elk gewenst moment waterstof kunnen gebruiken. Dat vereist efficiënte opslag, als onmisbaar onderdeel van een efficiënte en betrouwbare infrastructuur. Gelukkig kunnen wij grote hoeveelheden waterstof opslaan in lege zoutcavernes. In Noord-Nederland is een aanzienlijke zoutlaag aanwezig en worden de cavernes nu al gebruikt voor de opslag van aardgas. Om alle gebieden op het juiste moment van de juiste hoeveelheid waterstof te voorzien, moeten we lege zoutcavernes geschikt maken voor opslag van groene waterstof.

Kosten

De kosten om een landelijke basisinfrastructuur te realiseren, bedragen naar schatting zo’n 1,5 miljard euro. In dit bedrag zit het ombouwen van delen van het aardgasnetwerk, met name de compressorstations en enkele nieuwbouwtrajecten van leidingen. Ter vergelijking: het aanleggen van een nieuw, landelijk dekkend waterstofnetwerk met volledig nieuwe pijpleidingen zou ongeveer 4 maal zoveel kosten.

Zo kunnen Nederland en Duitsland gezamenlijk een unieke energie-infrastructuur realiseren, die bestaat uit het elektriciteitsnet en het aardgasnet dat deels wordt aangewend voor het transport van waterstof. Netwerken die elkaar versterken en samen zorgdragen voor een betrouwbare, betaalbare en duurzame energievoorziening.

2 maart 2021
Gasunie is in het project Hystock begonnen met de voorbereidingen voor de testen van waterstofopslag. De komende maanden wordt onderzocht wat het effect van waterstof is op apparatuur, materiaal, cement
22 februari 2021
Mede door de unieke infrastructuur is Nederland al decennialang een energieknooppunt. Maar waarom is dit dé plek voor een kickstart van de groene waterstofeconomie?
8 februari 2021
De EU wil klimaatneutraal zijn in 2050. Om dat doel te halen zijn drastische veranderingen nodig in de manier waarop we energie produceren, opslaan, vervoeren, gebruiken en toegankelijk maken. In
20 januari 2021
Nienke Homan, gedeputeerde van de provincie Groningen: “Als je echt stappen wilt zetten in de energietransitie, dan moet je het samen doen”.
Nederlands